Subsidies voor ondernemers: het overzicht

Er bestaan in Nederland tientallen regelingen die ondernemers geld opleveren, en de meeste ondernemers laten een deel daarvan liggen. Niet omdat ze er geen recht op hebben, maar omdat ze door de bomen het bos niet meer zien. WBSO, MIT, SLIM, EIA, ISDE, KIA, BMKB, Qredits: het lijken willekeurige letters, en dat schrikt af. Overzicht krijg je door één simpel onderscheid te maken. Bijna alle steun valt in drie soorten, en zodra je weet welke soort bij jouw plan hoort, kun je gericht zoeken in plaats van eindeloos scrollen. Bij Netwerk de Kempen, het ondernemersnetwerk in de Kempen, komt dit onderwerp geregeld aan de ontbijttafel voorbij, want de ene ondernemer heeft net een aanvraag gedaan die de ander nog niet kende. Dit artikel is de wegwijzer: welke soorten er zijn, welke bekende regelingen eronder vallen en waar je begint.

Voordat we ingaan op losse regelingen, één ding vooraf. Bedragen, percentages en aanvraagperiodes veranderen elk jaar, soms halverwege het jaar als een budget op is. De namen en de bedoeling van de regelingen blijven meestal wel staan, dus die kun je gerust onthouden. De exacte voorwaarden check je altijd op rvo.nl of bij de officiële uitvoerder van de regeling, nooit op basis van een blog of een verhaal van de buurman.

De drie soorten steun voor ondernemers

Alle overheidssteun voor bedrijven komt in de kern neer op drie manieren waarop de overheid je vooruithelpt. Als je die drie uit elkaar houdt, wordt de rest een stuk logischer.

• Subsidie: geld dat je krijgt. De overheid betaalt mee aan iets wat ze belangrijk vindt, bijvoorbeeld innovatie, opleiden of verduurzamen. Je dient een aanvraag in, en bij goedkeuring krijg je een bedrag of een deel van je kosten terug. Hier zitten vaak deadlines en beperkte budgetten aan vast.
• Fiscale regeling: je betaalt minder belasting. Je krijgt geen bedrag op je rekening, maar je hoeft minder af te dragen. Regelingen als de WBSO, de EIA en de KIA verlagen je belastbare winst of je loonheffing. Voordeel: vaak geen strak budgetplafond, wel strikte administratie.
• Financiering met overheidsgarantie: je kunt makkelijker lenen. De overheid geeft geen geld en geen belastingkorting, maar staat garant voor een deel van een lening. Daardoor durft een bank of kredietverstrekker eerder ja te zeggen. De BMKB is het bekendste voorbeeld.

Waarom is dit onderscheid zo handig? Omdat het meteen bepaalt waar je moet zijn en wat je nodig hebt. Een subsidie vraag je meestal vooraf aan, voordat je begint. Een fiscale regeling verwerk je in je aangifte of je loonadministratie. En een garantieregeling loopt via je bank, niet via een los formulier. Verwar je die routes, dan mis je een deadline of vraag je iets aan op de verkeerde plek.

Regelingen voor innovatie en ontwikkeling

Ben je iets nieuws aan het ontwikkelen, een product, een techniek, software of een productieproces, dan is de kans groot dat er een regeling bij past. Innovatie is een van de terreinen waar de overheid het meest actief bijspringt, omdat vernieuwing banen en concurrentiekracht oplevert.

WBSO: korting op de kosten van speur- en ontwikkelwerk

De WBSO is een fiscale regeling voor bedrijven die aan research en development doen. Ontwikkel je iets technisch nieuws, dan krijg je een deel van de loonkosten en andere kosten van dat ontwikkelwerk terug via een korting op je loonheffing. Voor zzp’ers zonder personeel bestaat er een vaste aftrek. De WBSO is laagdrempeliger dan veel mensen denken: het hoeft geen laboratorium te zijn, ook het zelf ontwikkelen van software of het oplossen van een technisch vraagstuk kan eronder vallen. Hoe de regeling precies werkt en wat wel en niet meetelt, lees je in het artikel WBSO uitgelegd.

MIT: een steuntje voor mkb-innovatie in de regio

De MIT-regeling, voluit de mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren, is een echte subsidie: geld dat je krijgt om innovatieprojecten van de grond te tillen. Denk aan een haalbaarheidsonderzoek of een samenwerkingsproject. Het bijzondere aan de MIT is dat die deels regionaal wordt uitgevoerd. Voor Brabant, en dus voor ondernemers in de Kempen, loopt de aanvraag via Stimulus, het regionale loket. De budgetten zijn beperkt en de aanvraagperiodes lopen vaak maar een paar weken, dus hier telt op tijd zijn echt. Wat een goede aanvraag onderscheidt en hoe de haalbaarheids- en samenwerkingsvariant verschillen, staat in de MIT-subsidie.

Regelingen voor leren en opleiden

Investeren in je mensen is duur, en dat weet de overheid. Daarom bestaat er steun die specifiek gaat over leren en ontwikkelen binnen je bedrijf. Voor het mkb is de SLIM-regeling hier de belangrijkste.

SLIM staat voor Stimuleringsregeling leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen. Het is een subsidie waarmee je een deel van de kosten vergoed krijgt van initiatieven rond scholing en ontwikkeling. Dat kan breder zijn dan een cursus alleen: ook het opzetten van een bedrijfsschool, het maken van een opleidingsplan, of het begeleiden van een leerling op de werkvloer kan meetellen. Voor een klein bedrijf dat niet elke maand een opleidingsbudget vrij heeft, is dit een manier om toch structureel in vakmanschap te investeren. SLIM kent vaste aanvraagtijdvakken per jaar, dus ook hier geldt: plan het, wacht niet tot je het toevallig hoort. De details en de aanvraagroute vind je in de SLIM-subsidie.

Opleiden en personeel hangen natuurlijk samen. Wil je de bredere vraag beantwoorden hoe je mensen bindt en houdt in een krappe arbeidsmarkt, dan sluit het artikel over personeel behouden hier goed op aan.

Regelingen voor verduurzamen

Verduurzamen kost eerst geld voordat het geld oplevert, en juist op dat eerste stuk is er veel steun. Zonnepanelen, een warmtepomp, ledverlichting, een zuinigere machine: voor dat soort investeringen bestaan twee bekende regelingen die elkaar aanvullen.

• EIA: extra aftrek voor energiezuinige investeringen. De EIA, de Energie-investeringsaftrek, is een fiscale regeling. Investeer je in een bedrijfsmiddel dat op de officiële Energielijst staat, dan mag je een extra deel van die investering aftrekken van je winst, bovenop de gewone afschrijving. Dat verlaagt je belastbare winst en dus je belasting. Het middel moet wel op de lijst staan, dus check dat vooraf.
• ISDE: subsidie voor duurzame installaties. De ISDE, de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, is echt geld dat je terugkrijgt op bijvoorbeeld een warmtepomp of zonneboiler. Hier gaat het om een bijdrage per aangeschafte installatie.

Het slimme is dat je vaak eerst kijkt of iets onder de ISDE valt als directe subsidie, en anders of het via de EIA fiscaal voordeel oplevert. Welke route wanneer loont en waar de valkuilen zitten, werken we uit in subsidie voor verduurzaming.

Investeren en financiering

Niet elke groeistap is een innovatie of een verduurzaming. Soms wil je gewoon investeren in je bedrijf, een machine, een bedrijfspand, een voorraad, of heb je financiering nodig om verder te komen. Ook daar zitten regelingen omheen, verdeeld over de fiscale en de financieringskant.

KIA: aftrek als je investeert in bedrijfsmiddelen

De KIA, de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, is een fiscale regeling voor ondernemers die in een jaar boven een bepaald bedrag investeren in bedrijfsmiddelen. Kom je boven die drempel uit, dan mag je een percentage van je investering extra aftrekken van je winst. Het is een van de meest gemiste regelingen, simpelweg omdat ondernemers niet doorhebben dat hun gewone investeringen al meetellen. Je boekhouder verwerkt dit meestal in de aangifte, maar het helpt als je er zelf van weet.

BMKB en Qredits: makkelijker aan een lening komen

Heb je vreemd vermogen nodig en komt een bank er niet helemaal uit vanwege te weinig zekerheden, dan is de BMKB, de Borgstelling MKB-kredieten, er om dat gat te dichten. De overheid staat garant voor een deel van de lening, waardoor de bank eerder financiert. Je vraagt de BMKB niet zelf aan bij een loket; die loopt via de bank die de lening verstrekt.

Kom je met een reguliere bank niet verder, bijvoorbeeld als starter of voor een kleiner bedrag, dan is Qredits een bekende partij voor microkrediet en begeleiding. Welke vorm van financiering bij welke situatie past, van eigen geld tot lening tot garantie, zetten we op een rij in financiering voor je bedrijf.

Goed om te weten: veel van deze regelingen zijn te combineren. Een innovatieproject kan bijvoorbeeld WBSO-voordeel opleveren op de loonkosten en tegelijk MIT-subsidie op het onderzoek. Verduurzamen kan zowel een ISDE-bijdrage als KIA-aftrek raken. De regels rond stapelen verschillen per regeling, dus dat is precies zo’n punt om vooraf te checken of even door een adviseur te laten bekijken.

Zo vind je wat bij jou past

Je kent nu de drie soorten en de bekendste namen. De vraag is: hoe kom je van dit overzicht naar de regeling die voor jouw plan geld oplevert? Dat gaat in drie stappen.

• Begin bij je plan, niet bij de regeling. Vraag jezelf af wat je het komende jaar wilt doen: ontwikkelen, opleiden, verduurzamen, investeren of financieren. De soort steun volgt uit je plan, niet andersom. Ga je op zoek naar “een subsidie” zonder plan, dan verdwaal je gegarandeerd.
• Zoek gericht op rvo.nl. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voert de meeste regelingen uit en heeft een overzicht waarin je op onderwerp kunt filteren. Daar staan ook de actuele bedragen, voorwaarden en aanvraagperiodes, de enige plek waar je die echt moet controleren.
• Schakel op tijd een adviseur in bij grotere aanvragen. Voor een simpele fiscale aftrek is je eigen boekhouder vaak genoeg. Voor een MIT- of SLIM-aanvraag met deadlines en beoordelingscriteria kan een subsidieadviseur het verschil maken tussen wel en niet toegekend. Reken vooraf uit of dat de moeite loont.

En dan is er nog een vierde route die weinig ondernemers benutten: je netwerk. De ondernemer die vorig jaar de MIT aanvroeg, weet precies bij welk loket het misging en hoe lang het duurde. De collega die net verduurzaamde, kan je zo vertellen of de ISDE de moeite waard was. Die ervaring staat in geen enkele handleiding. Binnen de leden van Netwerk de Kempen zitten ondernemers uit allerlei branches die dit soort dingen al hebben doorlopen, en die kennis delen ze aan tafel eerder dan je denkt.

Subsidies en regelingen voelen als een doolhof zolang je ze los bekijkt. Zodra je ze sorteert in geld dat je krijgt, belasting die je bespaart en makkelijker lenen, wordt het overzichtelijk. De concrete cijfers checken op rvo.nl, de rest hoor je het snelst van iemand die het al deed. Zulke tips gaan het snelst over tafel bij een netwerkontbijt. Kom een keer proeven bij een ontbijt van Netwerk de Kempen, je eerste twee keer zijn gratis.